meisje met koptelefoon op slaapkamer
Stilstaan bij het verleden

Erkenning en herstel

Op zaterdag 29 augustus 2026 boden Jeugdzorg Nederland, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Justitie en Veiligheid excuses aan voor de misstanden die plaatsvonden in de gesloten jeugdzorg. Pluryn ondersteunt deze erkenning.

Wij erkennen dat jongeren in de JeugdzorgPlus mogelijk ervaringen hebben opgedaan die hen diep hebben geraakt en beschadigd. De zorg bood hen niet altijd de veiligheid, ondersteuning en ontwikkelkansen waar zij recht op hadden. Hun verhalen verdienen aandacht, erkenning en een luisterend oor.

Wij erkennen ook de inzet van de vele professionals. Zij hebben zich met grote betrokkenheid ingezet voor de jongeren, in vaak complexe omstandigheden en binnen de mogelijkheden van die tijd. Deze stelselexcuses zijn een erkenning van tekortkomingen van het systeem. Ze zijn niet bedoeld om individuele medewerkers als schuldigen aan te wijzen.

Voor ons, als Pluryn, zijn deze excuses een belangrijk moment van luisteren, erkennen, leren en verbeteren. We willen stilstaan bij het verleden. Betrokkenen de ruimte bieden om hun verhaal te delen of met ons in gesprek te gaan. En bijdragen aan een goed herstel.

Pluryn neemt verantwoordelijkheid voor wat beter moest. En wil samenwerken aan een zorgsysteem waarin veiligheid, nabijheid, vrijheid en perspectief voor iedere jongere centraal staan.

collega's buiten in overleg bij Schoonoord

Praten over je ervaringen

Wil jij over jouw ervaringen met Pluryn in contact komen? We kijken samen naar een manier die voor jou past. Laat je gegevens achter via het formulier. We nemen (op werkdagen) binnen 24 uur persoonlijk contact met je op.

vader en zoon lopen gebouw binnen

Jouw cliëntdossier inzien

Als jij zorg kreeg of krijgt van Pluryn heb je het recht om jouw dossier in te zien. Pluryn bewaart jouw gegevens tot tenminste 20 jaar terug. Wil je hier inzage in? Vul dan het aanvraagformulier in.

Veelgestelde vragen

Erkenning

Het is een landelijk traject waarin VWS, J&V, VNG en Jeugdzorg Nederland samenwerken om de excessen die hebben kunnen ontstaan in de JeugdzorgPlus, en de impact daarvan op jongeren te erkennen en te herstellen.  

Het omvat excuses en herstelactiviteiten. De structurele verbeteringen die in het stelsel plaatsvinden – van wetswijzigingen tot afbouw JeugdzorgPlus, en meer – zijn geen direct onderdeel van dit traject. De verbeteringen zijn wel illustratief voor de veranderingen die de stelselpartijen beogen. Wij sluiten ons als organisatie aan bij dit landelijke initiatief.  

Omdat jongeren in de JeugdzorgPlus te maken kregen met vrijheidsbeperking, onveiligheid en soms traumatische ervaringen. Het systeem heeft hen niet voldoende beschermd. Dat vraagt om erkenning én herstel.  

Stelselexcuses zijn excuses namens het hele stelsel voor tekortkomingen in het systeem als geheel en niet op individueel handelen van medewerkers. Het stelselexcuus richt zich op jongeren, individuele medewerkers worden niet verantwoordelijk gehouden.   

Door een combinatie van wetgeving, beleid, bestuurlijke opdracht, werkprocessen, inrichting van locaties en concrete situaties in de werkpraktijk hebben excessen kunnen ontstaan zoals verregaande, langdurige en buitenproportionele vrijheidsbeperkende maatregelen. 

Herstel

Herstel kan voor jongeren onder andere bestaan uit gesprekken, ondersteuning, dossierinzage, herstelbemiddeling, emotionele erkenning of andere vormen van maatwerk. Hiervoor zijn een aantal pilots – in opdracht van VWS - uitgevoerd door daarvoor aangewezen partijen – Waarbij met deze pilots ervaring is opgedaan die kan worden benut voor het uitwerken van bredere herstelactiviteiten. Het doel van herstelactiviteiten is dat jongeren zich gezien, gehoord en gesteund voelen.

De voorbereidingen en afstemming met VWS, J&V, de VNG en ExpEx zijn in volle gang. Zowel de VNG als Jeugdzorg Nederland heeft uitvoerig ledenberaad en de jongeren worden middels ExpEx om input en toetsing gevraagd.

De exacte looptijd wordt nog verder uitgewerkt, maar het is een meerjarig proces, waarvoor door VWS tot 2030 middelen zijn gereserveerd voor herstelactiviteiten.

Jongeren

Het gaat hierbij om de jongeren die in een gesloten jeugdzorg instelling zijn geplaatst en om de jongeren die met een jeugdbeschermingsmaatregel in een justitiële setting werden geplaatst.

Bij de voorbereidingen van dit traject worden jongeren betrokken via gesprekken met ExpEx, het betrekken van ervaringsdeskundigen, een pilot met een meldpunten en pilots voor herstelactiviteiten. Jongeren bepalen zelf hoe en in welke vorm zij deelnemen.

Nee. Voor dit traject wordt vanuit het Rijk tot 2030 12 miljoen euro beschikbaar gesteld voor (collectieve) erkennings- en herstelactiviteiten. De basis hiervoor vormen de resultaten en ervaringen van de pilots die samen met jongerenvertegenwoordigingen eerder zijn uitgedacht. De komende periode wordt een plan hiertoe verder uitgewerkt onder verantwoordelijkheid van VWS, samen met een jongerenvertegenwoordiging en betrokkenheid van professionals. 

Organisaties en medewerkers

Voor ons als lid is het in eerst instantie belangrijk dat wij de rol van onze eigen organisatie in het stelsel en in relatie tot JeugdzorgPlus verduidelijken, waar dit nodig is voor eigen medewerkers, samenwerkingspartners en cliënten.  

Het traject sluit aan bij de al ingezette beweging om JeugdzorgPlus af en om te bouwen, alternatieven te versterken en buitenproportionele vrijheidsbeperking te voorkomen. De inzichten uit het traject worden gebruikt voor verdere stelselverbetering.

Medewerkers worden niet aangesproken op schuld, maar kunnen zeker een rol spelen in erkenning en herstel. Daarnaast kan dit traject ook impact hebben op medewerkers zelf. Mocht er behoefte zijn aan een gesprek of vragen zijn dan kan er contact worden opgenomen via Erkenning en herstel | Stilstaan bij het verleden | Pluryn. 

Dit traject richt zich absoluut niet op individuele medewerkers. Ook medewerkers waren onderhevig aan het systeem waarin zij werkten. Het is daarbij goed dat we gezamenlijk nadenken over de rol die wij hebben gehad in het geheel, maar van persoonlijke aansprakelijkheid is geen sprake.  

Besluiten over gesloten plaatsingen worden genomen binnen wettelijke kaders en zijn het resultaat van ketenbesluiten. Daarom spreken we over: gedeelde systeemverantwoordelijkheid, niet individuele schuld. 

Alle informatie die jongeren delen wordt door de leden en de branchevereniging vertrouwelijk behandeld. Persoonsgegevens worden beschermd volgens de geldende wet- en regelgeving.  

Stelsel en branchevereniging

Jeugdzorg Nederland vertegenwoordigt de aanbieders, bewaakt de belangen van leden en draagt bij aan de structurele verbeteringen in het stelsel.  

De vereniging zal ondersteunen in eenduidige communicatie, het bundelen van tips en inspiratie over herstelactiviteiten voor medewerkers, landelijke afspraken met VWS, J&V de VNG en ExpEx, en coördineren waar dat nodig is. 

Excuses gaan over het erkennen van wat er is misgegaan in het verleden en soms ook recent, niet over het ontkennen van de noodzaak voor JeugdzorgPlus die er in sommige situaties nog is. We bevinden ons in een transitiefase, van af- en ombouw van JeugdzorgPlus, waarin gewerkt wordt naar passende alternatieven.   

Juist in die overgang is het belangrijk:  

  • te erkennen wat er is gebeurd en wat de impact daarvan is geweest; 
  • en tegelijk te laten zien dat we actief werken aan verbetering.  

Excuses en verandering horen bij elkaar we bieden excuses aan én we bouwen het systeem fundamenteel om.   

Omdat het vraagstuk breder is dan alleen de aanbieders van JeugdzorgPlus.  

  • Besluiten over plaatsing worden genomen in de hele keten  
  • Jongeren bewegen tussen verschillende vormen van jeugdzorg  
  • De sector als geheel draagt verantwoordelijkheid voor het systeem  

Daarom kiezen we voor collectieve erkenning van verantwoordelijkheid. Dit voorkomt ook versnippering van verantwoordelijkheid en het doorschuiven van schuld. Het onderstreept dat herstel een gezamenlijke opgave is van de hele jeugdzorgsector.